De werk- en opleidingsomstandigheden van jonge artsen in Nederland laten al tien jaar nauwelijks verbetering zien.
Dit blijkt uit de nieuwste Nationale a(n)ios enquête Gezond en veilig werken 2024 van De Jonge Specialist (DJS).
De resultaten schetsen een zorgwekkend beeld: een kwart van de jonge artsen kampt met burn-outklachten, tweederde krijgt geen compensatie voor overwerk en een op de drie ervaart ongewenst gedrag op de werkvloer. Ondanks jarenlange aandacht voor deze problemen en initiatieven om de werkomstandigheden te verbeteren, blijven de knelpunten hardnekkig bestaan. DJS roept zorginstellingen, opleiders en beleidsmakers op om dringend actie te ondernemen.
De enquête, waaraan 2.027 jonge artsen deelnamen, biedt een diepgaand inzicht in hun werkomstandigheden. Jonge artsen werken gemiddeld 44,6 uur per week, terwijl zij aangeven bij voorkeur 31-40 uur te willen werken. Daarnaast draaien zij wekelijks gemiddeld 6,2 overuren, waarvan maar liefst 66% geen enkele vorm van compensatie ontvangt, noch in tijd, noch in geld. Ook blijkt dat 18% van de anios werkt op een onjuist contract, waarbij zij feitelijk 48 uur per week werken, terwijl de cao dit niet toestaat.
Fysieke en mentale klachten
Deze langdurige overbelasting leidt tot ernstige fysieke en mentale klachten. 26% van de jonge artsen heeft burn-outklachten en 38% ervaart de werkdruk als te hoog. Daarnaast geeft 27% aan ontevreden te zijn over hun werk-privébalans, een probleem dat in de afgelopen tien jaar nauwelijks is afgenomen.
Ook op het gebied van ongewenst gedrag op de werkvloer blijven de cijfers zorgwekkend. 34% van de jonge artsen heeft in het afgelopen jaar te maken gehad met grensoverschrijdend gedrag. Vooral vrouwen rapporteren vaker ongewenste opmerkingen of intimidatie, maar slechts een klein deel durft deze incidenten te melden bij een leidinggevende of vertrouwenspersoon.
Zwangere artsen
Voor zwangere artsen blijven de werkomstandigheden eveneens problematisch. 21% van de zwangere artsen werd gevraagd om diensten te draaien, ondanks dat dit in strijd is met de cao en de Arbeidstijdenwet. Hoewel dit percentage wel een verbetering is ten opzichte van eerdere jaren laat het zien dat naleving van de cao nog steeds tekortschiet.
Passie voor vak blijft groot
Ondanks de aanhoudende hoge werkdruk en problematische werkomstandigheden blijft de passie voor het vak groot. 96% van de respondenten zegt trots te zijn op hun beroep, maar tegelijkertijd zou 22% niet opnieuw voor dezelfde studie kiezen. Dit komt door de aanhoudend hoge werkdruk, de vele overuren, de toenemende administratieve lasten en het gebrek aan autonomie. Nog zorgwekkender is dat bijna een kwart van de artsen in opleiding serieus heeft overwogen om te stoppen.
De zorgsector staat voor enorme uitdagingen met een groeiend personeelstekort en een alsmaar toenemende zorgvraag. De werkomstandigheden van jonge artsen spelen hierin een cruciale rol. Als er geen structurele verbeteringen worden doorgevoerd, dreigt een aanzienlijk deel van deze jonge professionals uit te vallen of voor een ander carrièrepad te kiezen. DJS benadrukt dat de tijd van signaleren voorbij is en dat het nu tijd is voor concrete actie.
