De instroom in de mbo-opleidingen voor verpleegkunde en verzorgenden blijft zorgwekkend dalen.
Nieuwe cijfers van de MBO Raad tonen aan dat het aantal studenten dat start met de opleiding tot verzorgende in vijf jaar tijd bijna is gehalveerd: van 7.850 in 2019 naar slechts 4.110 in 2024. Ook de instroom bij de mbo-opleiding tot verpleegkundige daalde, zij het in mindere mate: van 8.430 naar 7.260 studenten.
Noodklok
Adnan Tekin, voorzitter van de MBO Raad, luidt de noodklok: “We zien dat de tekorten in de zorg oplopen, terwijl de instroom in de opleidingen terugloopt. Dit vraagt om actie. Werkgevers, scholen en de overheid moeten samen zorgen voor betere arbeidsvoorwaarden, aantrekkelijke loopbaanperspectieven en voldoende stageplekken.”
Stageplaatsen onder druk
Volgens Tekin vormen stageplekken een groot knelpunt. Studenten kunnen pas echt ervaring opdoen als er voldoende stageplaatsen zijn, maar juist daar wringt de schoen. Het kabinet is bovendien van plan te bezuinigen op het Stagefonds Zorg, een subsidie die zorgorganisaties ondersteunt bij het aanbieden van stageplekken. Tekin noemt dat een slecht idee: “Goede stagebegeleiding en voldoende plekken zijn cruciaal om studenten gemotiveerd te houden en succesvol hun opleiding te laten afronden. Zonder stageplek geen mbo-diploma. De nieuwe cijfers laten zien dat het nu niet de goede kant op gaat”.
Zij-instroom en studiekeuzevrijheid als oplossingen
Naast het verbeteren van stageplekken, ziet de MBO Raad kansen in een soepeler zij-instroomtraject. Mensen die zich willen laten omscholen naar een baan in de zorg, mogen niet vastlopen op onnodige bureaucratische drempels. Daarnaast pleit Tekin voor een breder oriëntatieproces in het onderwijs, zodat jongeren meer tijd krijgen om de zorg als carrière te overwegen. “Het beperken van de studiekeuzevrijheid, waar sommige partijen voor pleiten, is voor ons echt onacceptabel. Met dwang en drang kom je niet tot slimme en blijvende keuzes op de arbeidsmarkt”.
Wat betekent dit voor HR-professionals in de zorg?
Voor HR-afdelingen in de zorg ligt er een duidelijke uitdaging. Een paar suggesties:
- Werk samen met onderwijsinstellingen om voldoende stageplekken te bieden
- Investeer in aantrekkelijk werkgeverschap om afgestudeerden te behouden
- Ondersteun en faciliteer zij-instromers en herintreders in de zorg
