AI kan een positieve impact hebben op het werk van zorgprofessionals, mits zij beschikken over de juiste kennis, motivatie en ondersteuning.

Dit blijkt uit een studie van Scholz et al. in het Tijdschrift voor HRM. Het onderzoek laat zien dat er grote verschillen zijn in hoe goed zorgprofessionals met AI overweg kunnen. Sommige medewerkers – vooral die naast hun klinische werk ook onderzoek doen of betrokken zijn bij AI-projecten –  begrijpen de technologie goed. Maar veel anderen missen nog de kennis en voelen zich onzeker over de impact van AI op hun werk.

Een belangrijk aandachtspunt is dat AI niet feilloos is. Het is belangrijk dat zorgmedewerkers leren hoe ze AI-output kritisch kunnen bekijken en “hallucinaties”  (onjuiste of misleidende informatie van AI) kunnen herkennen. Als dat ontbreekt, kan AI juist extra werkdruk en stress veroorzaken.

Motivatie maakt het verschil

Niet iedereen staat te springen om AI te omarmen, maar de houding van zorgmedewerkers speelt een grote rol in de acceptatie. Het onderzoek laat zien dat medewerkers die zelf aan de slag gaan met AI-tools, gaandeweg enthousiaster worden. Veel van hen zien AI als een kans om slimmer te werken en administratieve lasten te verlagen. Een belangrijke motivator? Werkdrukvermindering. Als AI echt helpt om de werkdruk te verlichten, zien zorgmedewerkers de technologie als een bondgenoot in plaats van een bedreiging.

Wat kan HR doen?

Als je als zorginstelling AI succesvol wilt implementeren, heeft dat méér nodig dan alleen de technologie zelf. Training, begeleiding en ondersteuning zijn cruciaal. Zorgmedewerkers geven in het onderzoek aan dat ze vooral behoefte hebben aan:

• Gerichte AI-training, zodat ze weten hoe ze de tools effectief en veilig kunnen gebruiken.
• Superusers binnen teams, die als vraagbaak en ondersteuning kunnen dienen.
• Betrokkenheid vanuit HR en management, zodat AI niet wordt ervaren als “iets wat van bovenaf wordt opgelegd”, maar als een echte ondersteuning in het werk.

Ook spelen AI & Care-fusion-experts een steeds grotere rol. Dit zijn zorgmedewerkers die zich specialiseren in AI en zo helpen de brug te slaan tussen technologie en de praktijk.

De uitdaging voor HR in de zorg

AI kan de zorgsector een enorme boost geven, maar de impact hangt af van hoe goed zorgmedewerkers ermee uit de voeten kunnen. En dát is waar HR het verschil kan maken: door de juiste ondersteuning te bieden, medewerkers te begeleiden en een leercultuur te stimuleren waarin AI niet wordt gezien als iets engs, maar als een kans.

Vervolgonderzoek

Het onderzoek is gebaseerd op een sneeuwbalsteekproef, wat betekent dat de groep deelnemers mogelijk niet volledig representatief is voor alle zorgmedewerkers. Wat opviel was dat een aantal deelnemers een AI & Care-fusion-functie had, waarin zij zowel klinisch als met AI-ontwikkeling bezig waren. Daarnaast waren veel respondenten werkzaam in de radiologie. Deze afdeling is al verder gevorderd in de adoptie van AI dan andere zorgafdelingen. Volgens de onderzoekers benadrukt dit de noodzaak voor verder empirisch onderzoek naar AI-gebruik in bredere ziekenhuisomgevingen, inclusief afdelingen die minder ervaring hebben met deze technologie.

Ook is het belangrijk om in vervolgonderzoek te kijken hoe deze ervaringen zich op de lange termijn ontwikkelen. Aangezien de studie is gebaseerd op momentopnames van werkervaringen. Een longitudinale studie zou kunnen laten zien hoe AI-gebruik zich over tijd aanpast en welke effecten dit heeft op zorgteams en organisaties.