De arbeidsomstandigheden in de zorg zijn relatief zwaar. Dat blijkt uit de Arbobalans 2024 van TNO. Deze rapportage verschijnt eens in de vier jaar op verzoek van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
TNO stelt de publicatie samen in samenwerking met het CBS, RIVM en het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten. De Arbobalans laat zien hoe gezond en veilig mensen in Nederland werken. En hoe dit zich ontwikkelt. Het rapport bevat cijfers over onder andere verzuim, ongevallen en beroepsziekten bij zowel werknemers als zzp’ers. De editie van 2024 kijkt naar de situatie in 2023 en 2024, met trends vanaf 2015.
Meer werkdruk en ongewenst gedrag
In de zorg is de mentale belasting hoog. Medewerkers ervaren hun werk vaker als stressvol of emotioneel zwaar. Ook krijgen ze relatief vaak te maken met ongewenst gedrag van cliënten of collega’s. Zo gaf 22 procent van de zorgmedewerkers in 2023 aan stressvol werk te hebben en 16 procent vond het werk emotioneel belastend. Deze percentages liggen hoger dan in andere sectoren.
Zorgwerk fysiek zwaar
Ook lichamelijk is het werk in de zorg vaak belastend. Veel medewerkers moeten regelmatig tillen of in ongemakkelijke houdingen werken. Dat vergroot de kans op lichamelijke klachten, bijvoorbeeld aan rug, nek en schouders. De combinatie van mentale en fysieke belasting leidt tot meer verzuim. Werknemers in de zorg melden zich vaker ziek dan gemiddeld. Psychische klachten zoals burn-out spelen hierin een grote rol. Wie vanwege psychische klachten uitvalt, is gemiddeld 63 dagen afwezig. Driekwart van deze groep noemt het werk als (mede)oorzaak van de klachten.
Kosten verzuim
Het totale verzuim in 2023 kostte 20 miljard euro en 64 miljoen verzuimdagen. Werkgerelateerd verzuim kostte werkgevers in 2023 ruim 8 miljard euro en 26 miljoen verzuimdagen. Meer dan de helft daarvan hangt samen met psychosociale arbeidsbelasting. Omdat dit soort klachten vaak leiden tot langdurige uitval, lopen de kosten snel op. Ook beroepsziekten zorgen voor hoge verzuimkosten.
