Sollicitanten veranderen hun gedrag zodra ze weten dat kunstmatige intelligentie hun sollicitatie beoordeelt. Dat blijkt uit onderzoek van Rotterdam School of Management, Erasmus Universiteit.
Het onderzoek laat zien dat kandidaten zich rationeler en minder intuïtief of empathisch profileren als ze verwachten dat een algoritme hun cv of antwoorden bekijkt. Daardoor ontstaat een vertekend beeld van wie ze echt zijn.
AI beïnvloedt sollicitatiegedrag
De onderzoekers volgden ruim 13.000 deelnemers in 12 studies. Die studies vonden plaats in zowel gesimuleerde als echte sollicitaties. Zodra kandidaten hoorden dat AI de beoordeling deed, legden ze meer nadruk op analytische kwaliteiten. Ze lieten eigenschappen als creativiteit, emotionele intelligentie of intuïtie juist weg. “AI-beoordelingstools kunnen wervingsprocessen optimaliseren en de kosten voor bedrijven verlagen, maar het is cruciaal voor bedrijven om de gevolgen van het uitbesteden van beoordelingen aan AI te doorgronden. Door het uitlichten of onderdrukken van bepaalde eigenschappen, presenteren kandidaten een fundamenteel vertekend beeld van wie ze werkelijk zijn. Dit verandert niet alleen hoe mensen solliciteren, het verandert daarmee ook wie er wordt aangenomen,” aldus hoofdonderzoeker Anne-Kathrin Klesse.
Kans op mismatch door AI-beoordeling
Werkgevers zetten AI steeds vaker in om tijd en kosten te besparen. Maar volgens de onderzoekers heeft dat risico’s. Als kandidaten zich anders voordoen, kunnen werkgevers mensen aannemen die minder goed bij de functie passen.
Adviezen voor HR-teams
De onderzoekers adviseren om:
- transparant te zijn over het gebruik van AI;
- de sollicitatieprocedure regelmatig te toetsen op beïnvloeding van gedrag;
- recruiters te trainen in het herkennen van aangepast sollicitatiegedrag.
Het onderzoek is gepubliceerd in het tijdschrift Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS).
