Mantelzorgers zorgen dag in dag uit voor een naaste, vaak naast een baan. Stichting De Roodkapjes wil hen helpen die zorgtaken vol te houden, op een gezonde manier. Oprichters Ingrid de Geus en Marjo Koppert ontwikkelden een programma waarin natuur, ademhaling, ontspanning en herkenning centraal staan. Hun missie: mantelzorgers ondersteunen in zelfzorg, zodat ze veerkrachtig blijven. “We maken mantelzorgers ervan bewust dat ontspanning dichtbij huis te vinden is.”
Stichting De Roodkapjes ontstond vanuit eigen ervaringen en persoonlijke behoefte als mantelzorger. In de laatste jaren dat Marjo Koppert als stewardess werkte, zorgde zij tegelijkertijd voor haar moeder en schoonmoeder. “Ook al ben je van huis, mantelzorgen stopt niet,” vertelt ze. “Niet zozeer het fysieke zorgen, maar vooral het zorgen maken over, gaat aan de andere kant van de oceaan gewoon door.” Fysiotherapeut Ingrid de Geus zag in haar praktijk veel mantelzorgers met uiteenlopende klachten. Pas later realiseerde zij zich dat ze zelf al jaren mantelzorger was voor haar dochter. “Een professional wees mij erop. Pas toen drong het tot me door.” Vanuit deze gedeelde ervaring besloten zij eind 2019 samen een programma te ontwikkelen waarin mantelzorgers centraal staan.
Natuur als krachtig instrument
De bijeenkomsten met mantelzorgers vinden bij voorkeur buiten plaats, in het groen. Dat is geen toeval. “Alleen al kijken naar groen heeft een positief effect op je stemming en stressniveau. In de natuur pieker je minder. Het bevordert sociale contacten en geeft zingeving,” vertelt Koppert. Mantelzorgers worden aangemoedigd ook thuis de natuur op te zoeken, al is het maar voor een korte wandeling.
Ademhaling en ontspanning met Methode Van Dixhoorn
De ontspanningsoefeningen tijdens de bijeenkomsten zijn gebaseerd op ademhalings- en ontspanningstherapie volgens de Methode Van Dixhoorn. Deze methode is opgebouwd uit drie elementen: aandacht, beweging en ademhaling. Het doel is om de ergotrope toestand van het lichaam, waarin het systeem is gericht op actie, om te buigen naar een trofotrope toestand, waarin rust en herstel centraal staan. Daardoor nemen spanning en stressgerelateerde klachten af. “In tegenstelling tot veel andere ademhalingstechnieken, vragen we deelnemers niet bewust te gaan ademhalen,” legt De Geus uit. “Juist bij stress leidt dat vaak tot geforceerd gedrag. We werken met bewegingen en oefeningen die ontspanning onbewust en geleidelijk op gang brengen. Dat maakt het laagdrempelig en geschikt voor iedereen.” De oefeningen zijn bovendien eenvoudig thuis uit te voeren, in verschillende houdingen en in korte tijd.
Kracht van groepscontact
Wat de bijeenkomsten van De Roodkapjes extra waardevol maakt, is het contact met andere mantelzorgers. “Je hebt aan een half woord genoeg,” zegt Koppert. “Dat geeft herkenning en daarmee erkenning.” De Roodkapjes spreken dan ook van samenredzaamheid: mantelzorgers die elkaar begrijpen, ervaringen delen en elkaar helpen de balans te bewaren. Een bijeenkomst duurt twee uur en bestaat uit een beweeg- en ontspanningsoefening, bij voorkeur buiten in het groen. Daarna is er koffie of thee met iets lekkers in de zelfzorgbus.
In een veilige setting gaan deelnemers met elkaar in gesprek aan de hand van themakaarten, onder begeleiding van twee Roodkapjes. Ze ontvangen een persoonlijk Me-Time journal, waarin alle thema’s uit de bijeenkomsten zijn beschreven. Het journal biedt ruimte voor praktische aantekeningen, maar ook om zorgen van je af te schrijven. “Deelnemers vinden het prettig dat er echt naar hen geluisterd wordt en dat ze hun verhaal kunnen delen met anderen die in een vergelijkbare situatie zitten,” zegt De Geus. “Het geeft lucht, herkenning en nieuwe energie.”
Thema’s die kern raken mantelzorgen
Tijdens de bijeenkomsten komen thema’s aan bod die in gesprekken met mantelzorgers steeds terugkeren: balans, gezonde grenzen, loslaten, op adem komen en de vraag “Wie ben jij?” Het zijn onderwerpen die raken aan de kern van het mantelzorgen. “Veel mantelzorgers zijn moe, slapen slecht, hebben concentratieproblemen of staan altijd “aan”. Wij helpen hen signalen van stress te herkennen en ermee om te gaan,” vertelt Koppert. Mantelzorgers zeggen vaak: “Ik heb hier geen tijd voor.” De Roodkapjes begrijpen dat, maar benadrukken dat juist dan het moment van zelfzorg belangrijk is. “Twee uur investeren levert lang plezier op. De bijeenkomsten werken altijd na. Mensen zeggen achteraf vaak: dit had ik veel eerder moeten doen.”
Rol van werkgevers bij mantelzorg
De Roodkapjes benadrukken dat ook werkgevers een belangrijke rol spelen in het ondersteunen van mantelzorgers. “In de zorg werkt 1 op de 4 mensen ook als mantelzorger. Dat aantal stijgt: in 2030 is het 1 op de 3 en in 2040 krijgt iedereen er direct of indirect mee te maken,” zegt Ingrid de Geus. “Werkgevers moeten zich realiseren dat sommige medewerkers een tweede, onzichtbare baan hebben. Herken dat en bied ondersteuning.” Volgens Marjo Koppert begint dat met het voeren van het gesprek. “Veel mensen zien zichzelf niet als mantelzorger en bagatelliseren het zorgen voor een ander. Vraag wat iemand nodig heeft. De Roodkapjes kunnen altijd een passend aanbod doen, ook op de werkvloer.” De stichting biedt daarnaast workshops op maat aan voor organisaties die mantelzorgende medewerkers willen ondersteunen.
Toekomstplannen
In Rotterdam zijn De Roodkapjes inmiddels een begrip. De komende jaren willen zij zich verder uitbreiden. “We willen als een olievlek door Nederland gaan. Samen met mantelzorgers bouwen aan mentale gezondheid en weerbaarheid. Dat is onze droom.”
Over Stichting De Roodkapjes
Stichting De Roodkapjes werd eind 2020 opgericht door Ingrid de Geus en Marjo Koppert en bestaat op 10 november 2025, de Dag van de Mantelzorg, vijf jaar. De stichting ondersteunt mantelzorgers met laagdrempelige zelfzorgmomenten in de natuur. De aanpak combineert bewegen, ontspanning, thematische gesprekken en persoonlijke reflectie. Met als doel meer balans, verbinding en veerkracht in het leven van mantelzorgers.
