Lanterfanten in de zorg? Juist wel

In de zorgsector is “druk zijn” bijna een vast onderdeel van het werk. Misschien is het tijd voor iets radicaals eenvoudigs: ruimte maken voor rust. Niet alleen pauze, maar echte hersteltijd. Of zoals we het liever noemen: lanterfanten.

Verpleegkundigen, artsen, begeleiders: allemaal ervaren ze de continue stroom van verantwoordelijkheden, emoties en administratieve druk. Ook buiten werktijd loopt het vaak door: diensten ruilen, rapportages afmaken, appgroepen die nooit stilvallen. En op vrije dagen? Dan “moet” je bijkomen, sporten, zorgen, sociaal doen. Ontspanning wordt nog een taak op het lijstje.

Als HR-professional herken je deze patronen ongetwijfeld. En je ziet ook de gevolgen: vermoeidheid, verzuim, uitval. Maar hoe doorbreek je deze cyclus in een cultuur die inzet en hard werken waardeert en pauze soms (onbedoeld) afdoet als “lui”?

Wat topsport ons leert: herstel is geen luxe

Topsporters bouwen hun prestaties niet op door alleen maar te trainen. Ze weten dat herstelmomenten essentieel zijn: rust is waar de groei plaatsvindt. Dat geldt net zo goed voor zorgprofessionals. Volgens gezondheidspsycholoog Ulrika Léons Becken heeft het brein, net als het lichaam, rust nodig om goed te functioneren. Een overbelast brein maakt sneller fouten, is minder creatief en raakt sneller uitgeput. Door bewust momenten van niets doen in te bouwen, ontstaat er ruimte voor herstel, reflectie en zelfs vernieuwing.

Herkenbare zorgsituatie

Een HR-adviseur in een ziekenhuis vertelt: “Een jonge IC-verpleegkundige zei letterlijk: “Ik weet dat ik pauze moet nemen, maar ik voel me schuldig tegenover mijn collega’s.” Het duurde even voordat ze begreep dat haar eigen herstel ook in dienst staat van het team. Door regelmatig even afstand te nemen, voelde ze zich uiteindelijk juist sterker en loyaler.”

Wat kun je als HR doen?

Normaliseer rustgedrag
Maak lanterfanten bespreekbaar. Geef zelf het goede voorbeeld.
Richt pauzes anders in
Denk aan “lanterfant-hoeken” waar medewerkers even uit de werkstand kunnen.
Geef ruimte voor herstelgesprekken
Niet pas bij verzuim, maar juist in de weken daarvoor.
Integreer rust in roosterbeleid
Bijvoorbeeld via microbreaks of extra hersteltijd na intensieve diensten.

Tip voor HR-professionals in de zorg

Introduceer korte oplaadmomenten: heb je 2 uur achtereen intensief doorgewerkt, ga dan 10 minuten offline en lanterfanten. Klinkt eenvoudig, maar is krachtig.

Lanterfanten is een vaardigheid. Oefen het dagelijks

Het idee dat je “tijd verliest” door niets te doen, is hardnekkig. Maar niets is minder waar. Door af en toe te lanterfanten – doelloos staren, dagdromen, wandelen zonder podcast – geef je het brein ademruimte. Dat leidt tot betere besluitvorming, hogere veerkracht en meer werkplezier. Juist in de zorg, waar de mentale belasting structureel is, loont het om dit serieus te nemen.