Werknemers in de sector zorg en welzijn zitten op werkdagen gemiddeld 3,9 uur tijdens hun werk. Dat blijkt uit de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden (NEA) van CBS en TNO, op basis van ruim 60.000 werknemers.
In totaal zaten werknemers in Nederland in 2024 gemiddeld 8,9 uur per werkdag. Dit bestaat uit 4,5 uur zituren tijdens werk, 1,1 uur woon-werkverkeer en 3,3 uur vrije tijd. Vergeleken met 2019 (8,6 uur) is dit beeld nauwelijks veranderd.
Verschillen tussen beroepen
Het onderzoek laat zien dat er grote verschillen bestaan tussen beroepsgroepen. Zo brengen ICT’ers met 7,1 uur de meeste zituren door tijdens het werk. Daarna volgen werknemers in bedrijfseconomische en administratieve functies met gemiddeld 6,4 uur. Daartegenover staan dienstverlenende beroepen, zoals schoonmakers of horecamedewerkers, die het minst zitten: gemiddeld 1,1 uur per werkdag. Zorg en welzijn bevindt zich met 3,9 uur in de middenmoot. Dit ligt lager dan het landelijk gemiddelde van 4,5 uur, omdat zorgtaken vaak fysieke activiteiten vragen zoals lopen, tillen en langdurig staan.
Invloed van thuiswerken
Ook thuiswerken heeft invloed op het aantal zituren. Werknemers die grotendeels thuiswerken, zitten gemiddeld 6,3 uur per werkdag. Voor werknemers die altijd op locatie werken is dit 3,0 uur. Het verschil is vooral groot in commerciële en dienstverlenende beroepen. Bovendien hangt het zitgedrag samen met persoonlijke kenmerken. Zo zitten werknemers tussen de 25 en 45 jaar en ongehuwde stellen zonder kinderen het meest tijdens werktijd. Daarentegen zitten jongeren tot 25 jaar, alleenstaande ouders en werknemers met uitsluitend basisonderwijs of vmbo juist minder. Verder maken werknemers in stedelijke gebieden gemiddeld meer zituren dan collega’s in niet-stedelijke gebieden.
Zitten in vrije tijd
Daarnaast zitten werknemers in hun vrije tijd gemiddeld 3,3 uur per werkdag. Daarbij zijn duidelijke leeftijdsverschillen zichtbaar. Jongeren en ouderen zitten het langst, terwijl werknemers tussen de 35 en 45 jaar het minst zitten. Bovendien brengen oudere werknemers relatief veel tijd zittend voor de televisie door, terwijl jongeren vooral meer tijd achter computer of smartphone doorbrengen.
Belang voor gezondheid
Volgens CBS en TNO is het belangrijk om zitgedrag goed in beeld te houden. Veel zitten en weinig bewegen kan leiden tot gezondheidsrisico’s en daarmee tot hogere maatschappelijke kosten. Werknemers die tijdens hun werk veel zitten, blijken dit in hun vrije tijd doorgaans niet te compenseren door meer te bewegen.
Bron: CBS/TNO (NEA, 2024)
