In het eerste deel van dit artikel ging Irma Doze, expert in HR Analytics en strategische personeelsplanning, in op waarom datagedreven zorg vraagt om datagedreven HR. In dit tweede deel zoomt ze in op wat dat concreet betekent voor HR: nieuwe rollen, benodigde vaardigheden en de eerste stappen om teams voor te bereiden op een datagedreven zorgpraktijk.
Door AI verdwijnen administratieve taken en ontstaan nieuwe verantwoordelijkheden in de uitvoering van de zorg. Documentatie wordt automatisch gegenereerd, AI ondersteunt behandelbeslissingen, robots nemen fysieke taken over en digitale assistenten worden collega’s. In eerdere pilotprojecten zag ik al hoe spannend deze verschuiving is. Mensen vragen zich af: Welke taken blijven over? Wat betekent dit voor mijn rol? Hoe blijf ik relevant?
Nieuwe rollen ontstaan door AI
Het werk van de zorgprofessional verschuift: begeleiding wordt belangrijker, besluitvorming wordt complexer, patiënten vragen meer uitleg en technologie speelt een steeds grotere rol in het dagelijks werk.
Vooruitkijken en tijdig anticiperen op nieuwe en veranderende profielen wordt voor HR steeds belangrijker. Het gaat niet alleen om functies die we al kennen, maar ook om rollen die nu langzaam opkomen. Zoals AI-coaches, data-analisten in zorgteams, robotica-operators, cybersecurityspecialisten en datastewards. Deze functies worden steeds belangrijker naarmate technologie dieper in de zorg verweven raakt. HR speelt een belangrijke en essentiële rol in het begeleiden van organisaties bij deze ontwikkeling.
Deze ontwikkeling raakt niet alleen nieuwe functies, maar ook de taken en accenten van bestaande rollen. Minder administratie betekent immers meer tijd voor menselijk werk. HR kan richting geven door die rollen te definiëren, concretiseren en te begeleiden. Voor zorgprofessionals, maar ook voor de eigen afdeling. Niet reactief, maar proactief. Anders wordt de overgang te abrupt en te belastend.
HR als architect van nieuwe vaardigheden
Als zorgprofessionals meer met data, AI en digitale tools werken, verandert de basis van het vak. Opleidingen voegen datageletterdheid toe, permanente educatie wordt vanzelfsprekend en digitale vaardigheden worden net zo normaal als klinische vaardigheden. De vraag “kun je goed met mensen omgaan?” wordt aangevuld met: “kun je goed met data en systemen omgaan?”
In deze ontwikkeling kan HR een belangrijke rol spelen door richting te geven aan datageletterdheid en AI-vaardigheden. Dat betekent onder andere het vormgeven van leerpaden voor digitale basisvaardigheden, trainingen voor het gebruik en de interpretatie van AI. En het borgen van ethiek en privacy als vaste onderdelen van opleidingen. Ook in de onboarding krijgt technologie een vanzelfsprekende plek. Daarnaast kunnen skills-paspoorten HR helpen. Dit is een eenvoudig digitaal overzicht waarin per medewerker staat welke vaardigheden iemand beheerst en welke nog ontwikkeld kunnen worden, zodat teams beter voorbereid zijn op de snel veranderende zorgpraktijk.
Ik zie dat teams pas echt meegaan als de drempel laag is. HR kan hieraan bijdragen door duidelijke kaders, passende tools en een aanpak die menselijk en praktisch is.
Veiligheid, ethiek en privacy maken datagedreven HR onmisbaar
Datagedreven zorg brengt ook risico’s met zich mee: cyberaanvallen, datalekken, bias in algoritmes en onvolledige datasets die ongelijkheid versterken. In het toekomstbeeld van 2040 wordt dat nog duidelijker. Technologie brengt kansen, maar roept ook ethische vraagstukken op die je niet kunt weg-organiseren. In deze ontwikkeling krijgt HR een belangrijke rol als bewaker van waarden-gedreven digitalisering. Daarbij gaat het niet alleen om naleving van de AI-Act of privacyregels, maar vooral om het bevorderen van verantwoord gedrag.
In de praktijk zie ik dat HR een cruciale rol speelt bij het borgen van een eerlijke en veilige inzet van AI in HR-processen, zoals werving en selectie, feedback, mobiliteit en beoordeling. Tegelijkertijd moet HR medewerkers beschermen tegen onnodige monitoring of datamisbruik, omdat technologie wel mag ondersteunen maar nooit mag verstoren of schaden. Daarnaast kan HR bijdragen om ethiek een vanzelfsprekend onderdeel te maken van leiderschap en professionele houding, met training, dialoog en duidelijke kaders als fundament. Datagedreven zorg is immers alleen veilig wanneer je weet hoe je op een verantwoorde manier datagedreven met mensen werkt.
Datagedreven HR: nú nodig om de zorg van 2040 mogelijk te maken
En dan komen we bij de kern. Als alle ontwikkelingen bij elkaar komen, zie je één duidelijke conclusie: de zorg, zoals voorzien voor 2040, kan alleen ontstaan als HR vandaag datagedreven wordt. Niet als achteraf sluitstuk, maar als strategische motor.
Datagedreven HR voorspelt personeelsrisico’s, rekent verschillende scenario’s door en ondersteunt leiders met real-time inzichten. Het zorgt bovendien voor eerlijke en veilige AI-toepassingen, maakt skills-gaps zichtbaar en versterkt teams met betere matching en gerichte ontwikkeling. Tegelijkertijd helpt het medewerkers groeien in een steeds digitalere wereld. Waar de zorg technischer wordt, zorgt HR voor de menselijke kant. Maar wel op een manier die datagedreven, voorspellend en strategisch is.
Naar de toekomst: HR bepaalt het tempo
Als ik terugkijk op twintig jaar werken met HR-data, zie ik één constante: organisaties die durven te beginnen, komen het verst. Niet omdat ze alle data meteen perfect op orde hebben. Maar omdat ze begrijpen dat veranderen een leerproces is.
Het toekomstbeeld van 2040 voelt misschien groot, maar de eerste stappen zijn klein. Ik doe wat suggesties:
- Begin met het gebruiken van de data die je al hebt, om een probleem én de mogelijke oplossing te onderbouwen.
- Experimenteer zelf met AI-tools, zoals Copilot, ChatGPT, Claude en Google Gemini, zodat je ziet wat ze wel en niet kunnen.
- Laat een beter dashboard bouwen dat echt helpt in het dagelijks werk.
- Organiseer een eerste training of workshop over AI voor een team dat eraan toe is.
- Voer een goed gesprek over de skills die in de toekomst belangrijk worden.
- Laat voor één afdeling een voorspellend model of strategisch plan maken.
- En zorg voor een betere koppeling tussen zorgdata en HR-data, zodat de waarde van HR-inzichten voor de zorgpraktijk veel duidelijker wordt.
De zorg digitaliseert razendsnel. Het is aan HR om het tempo te bepalen. Want alleen met datagedreven HR blijft de zorg van 2040 mensgericht, duurzaam en veerkrachtig. Dat begint vandaag.
Irma Doze is expert in HR Analytics en strategische personeelsplanning
Wil je concreet aan de slag met deze thema’s en leren hoe je datagedreven HR toepast in jouw zorgorganisatie? In de masterclass “Datagedreven HR en AI in de zorg” vertaalt Irma deze ontwikkelingen naar praktische handvatten, scenario’s en stappen die je direct kunt gebruiken in je eigen praktijk.
